TÔI LÀ "ANH GIÁO NỬA MÙA".
TÔI LÀ "ANH GIÁO NỬA MÙA"
Định bụng không viết gì về ngày này, nhưng rồi lại cứ muốn viết, muốn nói một vài điều, với các bạn thân mến của tôi, biết tôi.
Tôi thích nghề dạy học, vì tôi thích thầy giáo tôi, thầy Hà Thế Mận. Tôi cũng thích cô giáo tôi, cô Hà Thị Thị.
Thầy Mận dạy tôi môn văn, còn cô Thị thì không dạy tôi môn nào, giờ nào, vậy mà tôi thích. Cô trẻ và đẹp, vừa tốt nghiệp trung cấo sư phạm là về trường tôi ngay.
Hết lớp bảy, tôi khai tăng 2 tuổi để được đi học trung cấp sư phạm Việt Bắc. Vì, nếu không học sư phạm, tôi không có cơ hội để học nữa, cô Thị bảo thế. Cô còn bảo "Quang có giọng nói hay đấy, nên đi dạy học!". Sau này, khi thành nhà văn, cô Thị là chị Nga trong tiểu thuyết "Cánh đồng lưu lạc" của tôi.
Tôi thích dạy môn toán, nhưng người ta lại xếp tôi học ngành xã hội: Văn - Sử - Địa. Cũng được. Cũng tốt.
Ngày ấy nghèo quá, tôi nhập trường, mà không có tiền may quần áo mới, một bộ thôi cũng không. Không có tiền, cũng không còn phiếu vải. Mẹ tôi ra chợ cố tìm mua được 2 mét vải gụ đầu cây, về để bà An may cho tôi cái quần dải dút. Tôi hiên ngang và hãnh diện mặc lên trường, chỉ tội, dưới gấu quần là hàng số viết bằng si, ghi mã số cây vải, thành ra quần tôi như quần tù nhân, có đánh số.
Lớp tôi là lớp B, trong số 6 lớp khoá ấy, viết tắt là 1BXH, năm sau thành 2BXH, 3BXH... (Lớp A toàn nữ, còn gọi là lớp Đảm đang). Trường sơ tán giữa rừng, các lớp cách xa nhau, các thầy cô chuyển lớp rất vất vả.
Trường sơ tán tại thôn Dộc Mấu, xã Phấn Mễ, Phú Lương Bắc Thái. Boả vệ trường là ông Mượn, người Quảng Trị mà, khi ông nói chuyện với chúng tôi, nói như bây giờ, nghe được chết liền!
Đói, rét... được hun đúc bằng say mê và lòng yêu nghề.... có thể kể rất dài. Riêng tôi, học rất khá, cả kiến thức và nghiệp vụ. Ngày ấy, tôi đã được học các thầy giáo đều say mê sáng tác văn chương. Và tôi cũng có thơ đăng báo. Bài thơ rất ngây ngô, nhưng bây giờ tôi còn nhớ được vài câu. 3 đồng nhuậnbút, mà tôi phải5 đi bộ 7 km để nhậnở bưu điện làm tôi hãnh diện không nguôi.
Và, tôi tự nghĩ: phải thành nhà văn, phải làm nhà văn!
Một buổi chiều, tôi được mời lên Phòng côngtác chính trị tư tưởng của trường để gặp... khách. Ngồi chờ tôi là một người đàn ông da ngăm đen, và chỉ có một cánh tay. Đó là anh Lưu Triều Thanh, từ ty Văn hoá được cử lên gặp tôi để tìm hiểu "nhà văn trẻ". Anh Thanh làm làm thơ, quê ở Nha Trang - Khánh Hoà. Ngày ấy Thái Nguyên kết nghĩa với Khánh Hoà, nên cán bộ từ miền Nam tập kết, thường được bố trí về với tỉnh kết nghĩa. Ngày nay, chuyện kết nghĩa không còn nữa, nhưng ở Nha Trang vẫn có đường Thái Nguyên, còn ở Thái Nguyên có đường Nha Trang, rất lớn, nơi tỉnh uỷ đặt trụ sở. Anh Thanh động viên tôi làm tôi rất phấn khởi. Sau này, năm 1998, tôi ở Nha Trang gần một tháng, dò hỏi có ai tên Lưu Triều Thanh (cụt tay) thì không ai biết, kể cả những người làm văn hoá.
Kỷ niêm ngày ấy đọng lại tôi đậm nhất là ngày 20-11, ngày Quốc tế Hiến Chương nhà giáo.
Lớp trưởng là anh Hậu, một cán bộ đi học, rất có hoa tay, lại chịu khó. Chuẩn bị đến ngày ấy là tập hát, vui nhất là tập diễn kịch. Hầu như các vở kịch của Nguyễn Vũ từ miền Nam gửi ra là chúng tôi đều diễn. Tôi nhớ mãi có lần tôi được phân vai diễn Tổng Thống (Thiệu), còn Thu diễn vai vợ tổng thống. Lúc ấy, tôi thích Thu lắm. Trong kịch có một cảnh: vợ tổng thống hôn chồng. Lúc tập, Thu nhất định không chịu hôn. Tôi vừa thất vọng, vừa bực mình. Hôm diễn, đến đoạn đó, tôi hồi hộp, thì bỗng dưng Thu ôm lấy tôi, và hôn một cách nồng nhiệt như... kịch! Khán giả vỗ tay rầm rập. Tôi cứng đơ người.
Anh Hậu nghĩ ra một cái cổng chào trước cổng lớp. Chuyện nhỏ, nhưng đến màn cần phải có cờ nhiều màu để cắm lên trên cổng chào thì bí. Cuối cùng là huy động vải xô màn từ các bạn nữ, đem nhuộm màu: hồng, xanh, vàng, tím... Chuyện bây giờ nghe như cổ tích, nhưng ngày ấy là tuyệt vời.
Chuyện ăn đói là thường xuyên. Chúng tôi có loại "bánh bao nhân chấy", rất hấp dẫn. Bột mì mọt, nắm lại luộc, khi bẻ ra ăn, con mọt già chết cứng bên trong làm nhân.
Chuyện về Lâm Quang Phát, một tay suốt ngày kêu đói. Chúng tôi góp tiền nhau lại mua được 30 cái bánh xốp (2 hào 1 cái), về thách đố Phát ăn hết. Phát đồng ý ngay. Nhưng Phát chỉ ăn được 29 cái thì ói ra. Bánh xốp làm bằng bột mì, có đường, mối người xếp hàng ở Phố Đu chỉ mua được 5 cái. Chúng tôi phải cử 6 đứa đi mua, đem về hết, không dám ăn cái nào. Bột mì khô ngấm nước trương lên rất nhanh. May mà không phải đ iviện.
Mỗi năm có một đợt đi thực tế.
Năm thứ nhất là "kiến tập"; Năm thứ hai là thực tập.
Đợt ấy tôi được phân công dạy bài "Tre Việt nam", còn anh bạn Hồ Văn Đon, người Vân Kiều, Quảng Trị, dạy bài "Mía Cu Ba", cùng của tác giả Thép Mới. Chúng tôi cả đêm trăn trở về cách "vào đề" bài giảng. Sáng hôm sau Đon bảo tôi:
- Anh thì vào đề bằng "chính trị", còn tôi sẽ làm cho học sinh "chảy nước miếng"... Về mùa hè, các em khát không? Khát thì phải làm gì? Uống à? Uống nước mía nhé? Các em có biết ở đâu có nhiều mía nhất thế giứo không? Cu Ba! Cu Ba đấy! Vậy, hôm nay chúng ta học bài Mía Cu Ba!
Cuối năm thứ ba, chuẩn bị đi thực tập đợt cuối để tốt nghiệp, tôi được gọi đi khám sức khoẻ. Rồi trúng tuyển và nhập ngũ.
Đó là một mùa đông rét căm căm. Tôi được cử lên thay mặt 51 bạn nam, cùng trúng tuyển vào bộ đội, lên phát biểu. Trong bài phát biểu (đã được duyệt) ấy, tôi có viết một bài thơ khá dài, mà bây giờ tôi còn nhớ được một câu: Ta đi giữ trọn trời mây/ Bốn nghìn năm đất nước này ta ôm. Lại vỗ tay!
Thầy Hiệu trưởng phát biểu, có một câu mà tôi nhớ suốt đời: Tất cả mọi hy sinh đều cao quý, nhưng hy sinh bằng máu là cao quý nhất.
Lúc ở chiến trường Tây Ninh, tôi gặp Lâm Quang Phát lính xe tăng, nhắc lại chuyện ăn bánh xốp, Phát cười: vẫn đói ông ạ. Còn Hồ Văn Đon, không biết bây giờ bạn ở đâu?
Năm 1976, hoà bình, tôi không trở lại trường nữa. Những lúc khó khăn, đau buồn, tôi thấy tiếc đoạn đời ấy vô cùng. Bạn bè còn lại, phần lớn vẫn đi dạy học, cũng có người làm quan tỉnh, quan huyện, có người về trung ương, chỉ có tôi, anh giáo nửa mùa.
Đôi khi, tôi tự hỏi mình: Tôi có may mắn không? Chắc là không rồi. Chắc là khôn gphải mình tôi rồi. Nhưng không may mắn, chưa hẳn là bỏ đi.
Chỉ còn vài bước chân nữa, tôi sẽ cập bến... nghỉ ngơi! Lúc đó tôi mới đứng ngang với những người may mắn.
Trưa 19-11-2009
Nếu bác Q không viết bài viết này thì...tiếc lắm. Bài viết hay, đọc say mê đến chữ cuối cùng. Chúc Bác vui vẻ nhân ngày bác từng được làm một nửa.
Viết bởi nguyenlamcuc — 19 Nov 2009, 13:51
Thế một nửa nữa đâu
Viết bởi hoalucbinh — 19 Nov 2009, 13:55
Nếu bác Q không viết bài viết này thì...tiếc lắm. Bài viết hay, đọc say mê đến chữ cuối cùng.
Biết Cúc thích thế anh sẽ viết dài hơn cho đọc đến...20/11 mới xong. Cám ơn em đã chia sẻ nhé
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 14:08
@ Chào anh giáo "nửa mùa"
em>Tôi hiên ngang và hãnh diện mặc lên trường, chỉ tội, dưới gấu quần là hàng số viết bằng si, ghi mã số cây vải, thành ra quần tôi như quần tù nhân, có đánh số.
-------------
hehe...em khoái nhất câu này nhé! đang tưởng tượng và đang cười
Viết bởi Ngày xưa — 19 Nov 2009, 14:14
Thế một nửa nữa đâu
Một nửa kia cũng là "nửa mùa", không giống nửa cái bánh mì đâu.
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 14:14
Tôi hiên ngang và hãnh diện mặc lên trường, chỉ tội, dưới gấu quần là hàng số viết bằng si, ghi mã số cây vải, thành ra quần tôi như quần tù nhân, có đánh số.
Bâygiờ thì mặc thế lại là "mốt" đấy. Đừng có mà cười nhé.
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 14:33
Lần đầu tiên ghé nhà bác lại gặp những địa danh quen thuộc : phố Đu, Phấn Mễ...Bác Quang người đâu ta? Em học ở Trường Cấp 3 Phú lương nên xuống Đu mua rau là chuyện thường ngày, khổ nhất là mỗi lần đi qua những hàng Phở ,mùi nước dùng hấp dẫn làm cho cánh học sinh mới học xong 5 tiết đi về đến đó chỉ biết nuốt nước miếng rồi đi thật nhanh thôi . Ngày xưa khổ mà vui bác nhi?
Nhân ngày hội này em gửi tới bác "nhà giáo 1/2 mùa", lời chúc " cả mùa" nhé!
Kính bác khoẻ! mời bác ghé nhà em : nguyenminhhuong.vnweblogs.com
Viết bởi nguyenminhhuong — 19 Nov 2009, 16:19
Kính chào Thầy Giáo đáng kính!
CR thật bất ngờ vì biết anh cũng đã từng đứng trên bục giảng.
Ông bà ta có câu:Một chữ cũng thầy! Nửa chữ cũng thầy!
Thế cho nên CR nghĩ,anh không phải-KHÔNG THỂ- là Thầy Giáo nửa mùa!
Nhân ngày 20/11 , kính chúc Thầy giáo mạnh khoẻ-vì "Một Tâm Hồn Lành Mạnh chỉ có thể có ở Một Cơ Thể Khỏe Mạnh"!
........
Tặng anh một chút vui vui nè:
Một chữ cũng thầy,Nửa Chữ cũng thầy,Nữ Chửa cũng...Thầy luôn./.
Viết bởi chanhrhum — 19 Nov 2009, 17:08
Tôi rất vui vì MH vào đọc đoạn viết về "anh giáo nửa mùa" của tôi. Ngày ấy tôi học Trung cấp sư phạm ở KM 18, ngang mỏ than Phấn Mễ, cách Đu 4m (Đu km 22).
Tôi quê ở Phổ Yên - Thái Nguyên. Hiện giờ thì ở TP Hồ Chí Minh.
Tôi cũng có người bạn thân thiết là nhà văn Trần Kỳ Trung, nhà ở Hội An. Tôi vừa gặp anh Trung ở Đà Nẵng.
Chúc bạn phát tài, vui tính nhé.
Chúng ta là Đồng hương đấy.
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 17:14
Cám ơn em đã có những nhận xét rất thiện cảm về anh.
Còn, câu em chúc vui:
Nửa Chữ cũng thầy,Nữ Chửa cũng...Thầy luôn
thì không phải thầy giáo đâu.
Thầy thuốc?
Vui nhỉ?
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 17:17
"Đôi khi, tôi tự hỏi mình: Tôi có may mắn không? Chắc là không rồi. Chắc là khôn gphải mình tôi rồi. Nhưng không may mắn, chưa hẳn là bỏ đi. "
_______________
Kính mến gởi H.Đ.Q-anh giáo nửa mùa!
Kệ nó! Ít nhất anh cũng đã được trẻ con gọi bằng Thầy khi đi thực tập. Một phút cũng Thầy, nửa phút cũng Thầy. Nghiệm lại, anh vẫn còn may chán: Đã là thầy giáo nhưng không phải... dạy; đã là lính nhưng các bộ phận vẫn còn nguyên. Thế là cực may rôi. Hehe!
Chúc anh với những ký ức đẹp nhân ngày 20/11
Viết bởi Mạnh Bình — 19 Nov 2009, 17:23
Chắc chắn không ai may mắn hoàn toàn, nhưng tôi thấy mình toàn là bị những khúc ngoạt hiểm nghèo. Nếu xuât phát điểm tốt hơn, biết đâu, ta lại chả có những vị trí cao hơn.
Nói là nói vậy thôi, mỗi chúng ta đều có những gí trị, mà bị người này coi thường, người khác lại khao khát. Mình chỉ muốn nhắc đến cai nghèo khó, thậm chí nghèo hèn của những người như mình thôi.
Sau này về găp lại cô giáo Hà Thị Thị của tôi, cô nói: "Tiếc cho Quang quá, giá mà được học hành đến nơi, đến chốn...". Tôi nói: "Không! May mắn em được gặp cô!".
Còn MB viết: đã là lính nhưng các bộ phận vẫn còn nguyên. thì, (lính trang vẫn hay nói thật) không những còn nguyên mà có những bộ phạnlại còn... phát triển nữa chứ. Hehe...!
Chúc thầy giáo Trường Nguyễn Đình Chiểu Mỹ Tho vui tung trời nhân ngày NGVN.
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 17:30
Cảm ơn anh HĐQ đã ghé thăm, lại thêm đồng hương Miền bắc nữa rồi. quê anh ở Phổ yên thì thuộc xã nào vậy?Bây giờ anh "di cư" vào tpHCM thì có hay về quê ko? Em có người nhà ở Trung thành (gần trại gà Tân hương)đó anh!Chúc anh khỏe vui!
Viết bởi nguyenminhhuong — 19 Nov 2009, 18:50
Em chào anh, bài viết thật "hóm", và rất chân thật , những gì các anh trải qua, thế hệ chúng em cũng được nếm trải:Đói, rét, nhưng vui vô cùng, em ấn tượng với câu vào đề khi dạy bài "MÍA cU BA", với lời phát biểu của anh khi nhập ngũ và ý kiến của thầy hiệu trưởng, thôi thì dù là anh giáo "nửa mùa", em cũng chúc mừng anh nhé, vì đã có lúc anh đứng trên bục giảng."NHẤT TỰ VI SƯ, BÁN TỰ VI SƯ " anh nhỉ?
Viết bởi bachduong57 — 19 Nov 2009, 19:06
Anh Quang ơi ,
Câu chuyện rất thú vị trong ngày này Anh ạ.
Mà em thắc mắc tí, Anh viết :"Chỉ còn vài bước chân nữa, tôi sẽ cập bến... nghỉ ngơi! Lúc đó tôi mới đứng ngang với những người may mắn.". Vậy thì lúc đó Anh sẽ là "Anh giáo cả mùa" hay "Anh giáo mất mùa " ạ? hi hi.
Chúc "Anh giáo nửa mùa" vui nhé.
Viết bởi Hạnh Duyên — 19 Nov 2009, 19:20
Tôi ở xã Đắc Sơn, ngang chợ Ba Hàng, trên đường vào Đèo Nhe. Làng tôi là Làng Sơn Cốt.
Cám ơn bạn nhé.
(Bạn sửa lại tên vnweblogs trong link thì mới dẫn đến trang blog của bạn được nhé)
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 19:36
Em chào anh, bài viết thật "hóm", và rất chân thật , những gì các anh trải qua, thế hệ chúng em cũng được nếm trải:Đói, rét, nhưng vui vô cùng, em ấn tượng với câu vào đề khi dạy bài "MÍA cU BA", với lời phát biểu của anh khi nhập ngũ và ý kiến của thầy hiệu trưởng, thôi thì dù là anh giáo "nửa mùa", em cũng chúc mừng anh nhé, vì đã có lúc anh đứng trên bục giảng."NHẤT TỰ VI SƯ, BÁN TỰ VI SƯ " anh nhỉ?
Cám ơn em đã bỏ thì giờ đọc hết bài. Câu chuyện còn nhiều cái đáng nhớ lắm. Nó làm nên một phần nhân cách cuộc đời anh. Bây giờ, có khi trình bày 1 vấn đề gì, bạn bè vẫn nói: "Gốc nhà giáo có khác", ý họ nói là dễ hiểu, đơn giản, đầy đủ và... hấp dẫn(!) Khi được mời đi dạy 1 lớp nghiệp vụ nào đó (thí dụ như dạy về Phát thanh cơ sở ở Tiền Giang), anh vẫn được coi là "có nghề" đấy.
Hen gặp lại nhé.
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 19:43
(Tại sao link của Hạnh Duyên lại ra Noracat nhỉ? Hai trong một à? Dù sao thì vẫn cứ coi như đã từng quen biết).
Mà em thắc mắc tí, Anh viết :"Chỉ còn vài bước chân nữa, tôi sẽ cập bến... nghỉ ngơi! Lúc đó tôi mới đứng ngang với những người may mắn.". Vậy thì lúc đó Anh sẽ là "Anh giáo cả mùa" hay "Anh giáo mất mùa " ạ?
Ý tôi không phải vậy. Cái này muốn mở rộng hơn hơn 1 chút. Có người may mắn, có người không, nhưng khi "nghỉ ngơi" họ sẽ ngồi chung một bàn, có tên là: QUÁ ĐÁT!
Khi ấy tôi sẽ về quê, dựng một ngôi nhà nhỏ, chỉ vừa đủ ở một mình!
Thân mến
Viết bởi HĐQ — 19 Nov 2009, 19:50
Anh Quang à,
Cái tên con mèo cũ con trai em đặt cho ấy mà , có vẻ trẻ con quá, em muốn đổi mà ko đổi được, nên em dùng Hạnh Duyên là tên em thích lấu rùi.
Em hiểu ý Anh mà, em đùa tí cho zui thôi ạ.
Mà sao lại cứ là "ngôi nhà nhỏ, chỉ vừa đủ ở một mình"?
Anh có vẻ bí hiểm quá! hi hi.
Dù nửa hay cả thì em cũng chúc Anh vui Anh nhé.
Viết bởi Hạnh Duyên — 19 Nov 2009, 20:08
Năm 1976, hoà bình, tôi không trở lại trường nữa. Những lúc khó khăn, đau buồn, tôi thấy tiếc đoạn đời ấy vô cùng. Bạn bè còn lại, phần lớn vẫn đi dạy học, cũng có người làm quan tỉnh, quan huyện, có người về trung ương, chỉ có tôi, anh giáo nửa mùa.
Cho dù thế nào em cũng xin kính cẩn nghiêng người chào Thầy ạh.
chúc mừng anh nhân ngày nhà giáo!
Viết bởi Ns Nguyễn Ngọc Tiến — 19 Nov 2009, 21:46